Makron poziva “srednje sile” na formiranje saveza protiv SAD-a i Kine

Francuski predsjednik Emanuel Makron (Emmanuel Macron) pozvao je takozvane „srednje sile“ da se udruže i formiraju savez koji bi mogao da se suprotstavi i Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) i Kini, u trenutku rastućih globalnih tenzija i rata na Bliskom istoku.

Tokom posjete Aziji, Makron je snažno isticao ovu poruku, razgovarajući o bezbjednosti plovidbe kroz Hormuški moreuz, te o jačanju saradnje sa Južnom Korejom i Japanom, državama koje snažno osjećaju posljedice rasta cijena energije dok rat u Iranu utiče na zatvaranje ovog ključnog pomorskog pravca.

– Naš cilj nije biti vazali dviju hegemonih sila – rekao je Makron studentima u Seulu.

– Ne želimo da zavisimo od dominacije, recimo Kine, niti želimo da budemo previše izloženi nepredvidivosti Sjedinjenih Američkih Država – poručio je.

On je naglasio da evropske zemlje dijele zajedničke interese sa državama poput Japana i Južne Koreje u pitanjima međunarodnog prava, demokratije, klimatskih promjena i globalnog zdravlja.

Prema izvještaju Bloomberga, Makron u taj potencijalni savez vidi i Australiju, Brazil, Kanadu i Indiju, ističući da ta grupa može da sarađuje u oblastima vještačke inteligencije, svemira, energije, nuklearne energije, odbrane i bezbjednosti, „u čemu god“.

Makron već dugo zagovara ideju da Evropa treba biti protuteža Sjedinjenim Američkim Državama i Kini, a kao lider jedine nuklearne sile u Evropskoj uniji i države sa najjačom odbrambenom industrijom, pokušava da tu viziju konkretizuje u novim geopolitičkim okolnostima. Još tokom posjete Kini 2023. godine izazvao je negodovanje saveznika kada je rekao da Evropska unija ne bi smjela biti „vazal“ Sjedinjenih Američkih Država, upozoravajući i na opasnost uvlačenja u sukob oko Tajvana u trenutku kada je Kina izvodila vojne vježbe oko tog samoupravnog ostrva.

U tradiciji politike Šarla de Gola (Charles de Gaulle), Makron posljednjih godina pokušava da vodi srednji put između Kine i Sjedinjenih Američkih Država, upozoravajući na opasnost podjele globalnog poretka.

U okolnostima u kojima Sjedinjene Američke Države, prema Blumbergu, zaobilaze međunarodne institucije, francuski stav dobija dodatnu težinu. Makron planira da ovu poruku dodatno naglasi u junu, kada bude domaćin samita G7 (G7) u Francuskoj. Njegovi istupi dolaze u trenutku kada američki predsjednik Donald Tramp (Donald Trump) ponovo kritikuje NATO i saveznike, posebno Francusku i Južnu Koreju, optužujući ih da nisu pružili dovoljnu podršku u ratu protiv Irana.

Tramp je posebno kritikovao Francusku jer nije dozvolila prelet američkih vojnih aviona preko svoje teritorije, nazvavši tu zemlju „vrlo nekorisnom“ i poručivši da će Sjedinjene Američke Države to „zapamtiti“.

Napravljen izuzetak: Brod francuske firme prošao kroz Hormuški moreuz
Napravljen izuzetak: Brod francuske firme prošao kroz Hormuški moreuz
STAJAO OD POČETKA MARTA

19 h 52 min

Napravljen izuzetak: Brod francuske firme prošao kroz Hormuški moreuz
Makron je više puta naglasio da Francuska nije bila konsultovana u vezi sa ratom i da u njemu ne učestvuje, upozoravajući da američki pristup nosi rizik otvaranja „Pandorine kutije“.

– Sjedinjene Američke Države su velika zemlja – rekao je Makron, ali je dodao da ne vjeruje da se situacija može riješiti samo bombardovanjem ili vojnim operacijama.

– Ne vjerujem da ćemo riješiti situaciju samo bombardovanjem ili vojnim operacijama – rekao je, navodeći kao primjere Irak, Siriju i Afganistan, gdje takvi pristupi nisu donijeli stabilnost.

– Nikada ne uspijemo – dodao je.